Onderzoek bekijkt meerwaarde biodiversiteit door zwemvijvers
Natuurlijke zwemvijvers winnen in Vlaanderen snel aan populariteit als duurzaam en esthetisch alternatief voor het klassieke zwembad. Minder bekend is dat deze waterpartijen ook een belangrijke rol kunnen spelen in het behoud van biodiversiteit. Voor amfibieën zoals kikkers, padden en salamanders zijn kleine, visarme wateren essentieel voor voortplanting en ontwikkeling — precies het type omgeving dat veel zwemvijvers kunnen bieden. Via eDNA kan je amfibieën in de zwemvijver kwantificeren.
Onderzoek biodiversiteit
Het Oostenrijkse onderzoeksproject “Frosch im Wassertropfen” van de Universiteit van Innsbruck maakt dit tastbaar. In dit project wordt gebruikgemaakt van environmental DNA (eDNA): DNA-sporen die amfibieën continu achterlaten in het water. Door eenvoudige waterstalen te analyseren, kan men betrouwbaar vaststellen welke soorten aanwezig zijn, zonder verstoring van dieren of habitat.
Een belangrijk onderdeel van het project is de Citizen Science-aanpak, waarbij tuineigenaars en natuurliefhebbers zelf watermonsters nemen. Deze betrokkenheid vergroot niet alleen de wetenschappelijke kennis, maar ook het bewustzijn over de ecologische waarde van vijvers in private tuinen.
Voor professionele zwemvijverbouwers in Vlaanderen onderstreept dit onderzoek het belang van doordacht ontwerp en beheer. Zwemvijvers met natuurlijke oeverzones, gevarieerde plantengroei en visarme compartimenten dragen bij aan gezonde ecosystemen én versterken het duurzame karakter van de sector.
Project eDNA spin-off bedrijf Sinsoma
Een praktische toepassing vind je bij Sinsoma GmbH, een bedrijf dat gespecialiseerd is in biodiversiteitsmetingen met DNA-analyse. Met hun aanpak kunnen biodiversiteitsmetingen worden uitgevoerd op water, bodem en planten, en krijgen gebruikers een heldere wetenschappelijke rapportage, species-lijsten en grafieken die de biodiversiteit zichtbaar maken.
Met de DNA-analyse kun je:
- de bestaande biodiversiteit in waterpartijen meten en monitoren,
- aantonen welke soorten aanwezig zijn (inclusief zeldzame of cryptische amfibieën),
- veranderingen door de tijd volgen,
- én de effectiviteit van ecologische maatregelen objectief evalueren.
Specifiek voor vijvers en waterpartijen is de DNA-test voor amfibieën een concrete toepassing: je neemt zelf een watermonster, stuurt dat op, en krijgt een gedetailleerd overzicht van welke amfibieën in je water aanwezig zijn — inclusief zeldzame of bedreigde soorten.
Deze test detecteert zelfs soorten die je niet hoort of ziet, en kan dienen om:
- de ecologische waarde van een zwemvijver te documenteren,
- succes van natuurvriendelijke ontwerp- of beheersmaatregelen te evalueren,
- biodiversiteit zichtbaar te maken richting klanten, partners of lokale overheden.
Meer informatie
https://www.uibk.ac.at/en/zoology/research/applied-animal-ecology/projects/frog-in-the-water-drop/
https://sinsoma.com/en/services/biodiversity-measurement/
https://sinsoma.com/en/shop/produkt/dna-test-amphibians/
