Wereldcongres dak- en gevelgroen in Berlijn
Tijdens de Wereldconferentie over gebouwvergroening 2026 in Berlijn kwamen experts uit de hele wereld samen rond één gedeelde ambitie: steden groener, klimaatbestendiger en leefbaarder maken. Gedurende drie dagen vormde de Duitse hoofdstad het internationale ontmoetingspunt voor alles wat te maken heeft met dak-, gevel- en interieurvergroening.
Auteur: Mathias Gysbrechts, consulent groenvoorziening
Het congres werd georganiseerd door het Bundesverband GebäudeGrün e.V. (BuGG), met ondersteuning van internationale partners zoals de European Federation of Green Roof & Wall Associations (EFB), de Europese koepelorganisatie voor dak- en gevelgroen waarin ook Groen Groeien vertegenwoordigd is. Het congres bracht een brede mix van disciplines samen: architecten, landschapsarchitecten, stedenbouwkundigen, waterexperts, onderzoekers, beleidmakers en bedrijven uit de sector. Via lezingen, debatten en netwerkmomenten ontstond een dynamisch platform voor kennisdeling en samenwerking.
Breed programma
Het programma bood een uitgebreid overzicht van de nieuwste ontwikkelingen binnen gebouwvergroening. Alle facetten kwamen aan bod: van groene daken en gevels tot binnengroen, met bijzondere aandacht voor de rol van vegetatie in de klimaatbestendige stad.
De thema’s hittestress, biodiversiteit, regenwaterbeheer, circulair bouwen en klimaatadaptieve stedelijke ontwikkeling stonden centraal. Ook technische onderwerpen zoals materiaalinnovatie, lekdetectie, waterretentie en de Europese regelgeving werden uitvoerig behandeld. Parallel aan het congres bood een vakbeurs een overzicht van innovatieve producten, systemen en diensten die de sector vandaag en morgen vormgeven.
Internationale sprekers
Het congres bracht een indrukwekkende reeks internationale experts samen. Onder hen architect en ingenieur Werner Sobek, Livia Shamir (van Stefano Boeri Architetti), landschapsecoloog Manfred Köhler, chemicus Michael Braungart en stedenbouwkundige Thomas Kraubitz.
Een bijzondere rol was weggelegd voor Patrick Blanc, wereldwijd pionier van de verticale tuin. Hij ging dieper in op de evolutie van levende gevels en hun ecologische betekenis binnen dichtbebouwde stedelijke omgevingen. Zijn visie onderstreepte hoe architectuur en natuur steeds nauwer met elkaar verweven raken.
Klimaatdak als multifunctionele oplossing
Groen Groeien en Groenblauw Bouwen nemen sinds kort deel als ondersteunende partners in het onderzoek naar het klimaatdak. Tijdens het congres werd dit concept gepresenteerd door Edwige Noirfalisse (Buildwise).
Het klimaatdak wordt omschreven als een multifunctioneel plat dak, dat zowel bijdraagt aan klimaatmitigatie als -adaptatie. Het ontwerp vertrekt vanuit principes van circulariteit, CO₂-reductie en technisch correcte uitvoering volgens de meest recente normen. Door de toenemende impact van extreme weersomstandigheden winnen platte daken aan strategisch belang. Het klimaatdak gaat verder dan de klassieke dakfunctie. Het wordt een actieve bouwcomponent die bijdraagt aan het beperken van hittestres, bufferen van regenwater, versterken van biodiversiteit en efficiënter benutten van stedelijke ruimte. Daarnaast sluit dit concept nauw aan bij circulair bouwen, onder meer door materiaaloptimalisatie en een langere levensduur van constructies. Zo toont het klimaatdak hoe daken een sleutelrol kunnen spelen in de klimaatadaptatie van onze steden.
Vergroening van bestaande gebouwen
Een andere inspirerende bijdrage kwam van Chris Bridgman, specialist in dak- en gevelgroen en oprichter van Bridgman & Bridgman. Hij is tevens ondervoorzitter van de EFB en initiatiefnemer van World Green Roof Day.
In zijn lezing benadrukte hij het potentieel van bestaande gebouwen in de stedelijke vergroening. Volgens Bridgman ligt een grote kans in het herbestemmen van zowel leegstaande als bestaande panden tot geïntegreerde groene ruimtes. Een belangrijk aandachtspunt is het betrekken van omwonenden. Hoewel er bij de start van projecten vaak weerstand bestaat, verdwijnt die meestal zodra het eindresultaat zichtbaar wordt. Door bewoners vroeg in het proces te betrekken, ontstaat volgens hem niet alleen meer draagvlak, maar ook een gevoel van eigenaarschap en trots.
Excursies in Berlijn
Op de slotdag kregen de deelnemers enkele toonaangevende projecten in Berlijn te zien.
Intensieve daktuin
In de Katharina-Boll-Dornberger-Straße werd in 2017 een grootschalig project gerealiseerd dat de mogelijkheden van intensieve groendaken illustreert. Bovenop een ondergrondse parkeergarage werd duizend m² ingericht als daktuin binnen een totaalproject van vijfduizend m². Het dak werd ontworpen als volwaardige buitenruimte met gras, vaste planten, struiken en bomen. De gelaagde opbouw - met onder meer drainagelagen, filtervlies en wortelwerende afdichting - garandeert zowel duurzaamheid als optimale groeiomstandigheden.
Zonnepanelen en groendak in Berlijn-Adlershof
Het Centrum voor Biotechnologie en Milieu in Berlijn-Adlershof toont een vroeg voorbeeld van de combinatie tussen een groendak en zonnepanelen. Op een extensief sedumdak van 4300 m² werden PV-panelen op ballast geplaatst. Het project illustreert hoe energieopwekking en ecologische meerwaarde kunnen worden geïntegreerd binnen één dakopbouw, met aandacht voor waterbeheer, verkoeling en biodiversiteit in een bredere stedelijke context.
Multifunctioneel innovatiedak bij IMoS
Een recent project is het groendak van 1380 m² op het Interdisciplinair Centrum voor Modellering en Simulatie (IMoS) van de Technische Universität Berlin (zie ook foto bovenaan dit artikel). Met een substraatlaag van circa 15 cm en een ontwerp gericht op gecontroleerde waterafvoer, fungeert het dak als een intensief retentiedak. Door de zonnepanelen integreert dit project waterbuffering, biodiversiteit en energieproductie in één samenhangende dakstructuur.
